Przedstawiamy kolejny fragment Raportu o stanie jawności w Polsce — kolejnej odsłony opracowania poświęconego temu, jak w praktyce działa prawo do informacji publicznej i jakie bariery pojawiają się w dostępie do danych o funkcjonowaniu instytucji publicznych. W tej części skupiamy się na najważniejszych wątkach dotyczących jawności w Polsce w 2025 roku. Cały raport jest…
Czy na komisję rady gminy można wejść bez zaproszenia? Czy trzeba podawać swoje dane i tłumaczyć cel obecności? W praktyce wciąż pojawiają się sytuacje, które pokazują, jak bardzo przepisy różnią się od rzeczywistości. Kiedy myślę o jawności działania samorządu, nie widzę wyłącznie sesji, głosowań i uchwał publikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej. Widzę przede wszystkim proces…
Sądy administracyjne, orzekając w sprawach o dostęp do informacji publicznej, rzadko stwierdzają rażące naruszenie prawa, nawet jeśli wnioskodawca czeka na odpowiedź organu miesiącami. A jednak WSA w Lublinie, rozstrzygając kwestię bezczynności Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, zdecydował się na taki krok. W 2023 roku zapytaliśmy wszystkie Regionalne Dyrekcje Lasów Państwowych o wydatki na reklamę z wcześniejszego…
Rozpoczynamy realizację ogólnopolskiego projektu „Instytucje do podziału”, którego celem jest zbadanie, jak po wyborach zmieniają się kadry w instytucjach publicznych i spółkach Skarbu Państwa oraz czy procesy te są przejrzyste i oparte na kompetencjach. O projekcie W wielu instytucjach publicznych, szczególnie po wyborach, dochodzi do licznych zmian kadrowych. Pojawiają się pytania, czy stanowiska są obsadzane…
24 marca opublikowaliśmy kolejny już raport o stanie jawności. To próba uporządkowania najważniejszych wydarzeń, które w minionym roku wpływały na praktyczne korzystanie z prawa do informacji. W kolejnych publikacjach będziemy przybliżać jego najważniejsze fragmenty i wnioski. Na początek sięgamy po kontekst międzynarodowy – pokazujemy, jak wyglądają globalne standardy jawności, jakie kierunki zmian są dziś wyznaczane…
Mieszkańcy najczęściej widzą tylko finał: sesję rady i głosowanie. Tymczasem prawdziwa debata o lokalnych sprawach toczy się wcześniej — na komisjach, które zbyt często pozostają poza realną społeczną kontrolą. Czy można je nagrywać, transmitować i kiedy naprawdę wolno wyłączyć jawność? Kiedy mówi się o jawności działania samorządu, najczęściej myślimy o dokumentach, wydatkach, czy o sesjach…
Sprawa zaczęła się od pytań o awans prokuratora, którego nazwisko pojawiło się w kontekście poważnych zaniedbań opisanych przez „Gazetę Wyborczą”. Dopiero wyrok WSA przesądził, że sam wniosek powinien zostać udostępniony jako informacja publiczna. Dlatego dwa lata temu zapytaliśmy Prokuraturę Krajową o wniosku o awans prokuratora Piotra Styczewskiego na zastępcę gdańskiego prokuratora regionalnego. W odpowiedzi na…
Organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka – ARTICLE 19 Europe, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Sieć Obywatelska Watchdog Polska oraz Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych – skierowały do Senatu RP petycję o podjęcie inicjatywy ustawodawczej zmierzającej do dekryminalizacji zniesławienia. Treść petycji Międzynarodowe standardy ochrony praw człowieka jednoznacznie wskazują, że zniesławienie nie powinno podlegać odpowiedzialności karnej. W Polsce…
Od początku marca na stronie RCL publikowane są dokumenty z uwagami dotyczącymi Centralnego Rejestru Umów, które wpłynęły do Ministerstwa Finansów i Gospodarki w ramach konsultacji, uzgodnień międzyresortowych i opiniowania projektu rozporządzenia o CRU. Choć co do zasady idea rejestru nie jest kwestionowana, większość opinii podkreśla, że projekt rozporządzenia w obecnym kształcie wymaga istotnych zmian, aby…
Rok 2025 nie przyniósł w Polsce przełomu w zakresie prawa do informacji, ale bardzo wyraźnie pokazał, gdzie tej jawności brakuje. Z jednej strony obserwowaliśmy ważne rozstrzygnięcia sądowe, interwencje Rzecznika Praw Obywatelskich oraz powrót do części istotnych reform legislacyjnych, takich jak Centralny Rejestr Umów. Z drugiej strony utrzymały się fundamentalne problemy: brak ratyfikacji Konwencji z Tromsø,…
Rejestry wpłat i umów partii politycznych miały zwiększyć przejrzystość życia publicznego. W praktyce są niepełne, niespójne i trudne do analizy. Twórca serwisu „Jawne partie” opowiada, co naprawdę w nich widać – i czego wciąż nie wiemy. Martyna Bójko: Skąd się wziął pomysł na serwis Jawne partie? Grzegorz Krakowiak: W dużym skrócie pomysł się wziął stąd,…
Czy można dowiedzieć się, jak działają zarządy okręgowe Polskiego Związku Łowieckiego i na co wydają pieniądze związane z gospodarką łowiecką? Postanowiliśmy to sprawdzić, wysyłając wnioski o informację do wszystkich 49 zarządów. Większość odmówiła odpowiedzi lub milczała – dopiero po ponad roku sporów i postępowań sądowych zaczęły pojawiać się pierwsze dokumenty. Czy Zarządy Okręgowe Polskiego Związku…
Czy Rada Miasta i jej komisja może odciąć obywateli od informacji, gdy mowa o publicznych pieniądzach? Zapowiedź przebiegu posiedzenia Komisji Rewizyjnej w Poznaniu budzi nie tylko kontrowersje, ale i poważne wątpliwości prawne. Kontrola wynagrodzeń poza kontrolą społeczną Zgodnie z planem, posiedzenie poznańskiej Komisji Rewizyjnej zaplanowane na 19 marca 2026 roku ma zostać podzielone na dwie…
Powszechnie przyjęło się uważać, że każdy musi gdzieś pracować, a doświadczenie zawodowe zdobyte w strukturach samorządowych może być atutem w pracy radnego. Jednak w zderzeniu z realiami lokalnej polityki, zasada ta często staje się fasadą dla zjawisk, które uderzają w same fundamenty demokracji. Pytanie o to, czy radny powinien być zatrudniony w spółce lub instytucji…
Zapraszamy do udziału w konkursie na wspieranie działań strażniczych w Polsce organizowanym przez Fundusz Obywatelski im. Ludwiki i Henryka Wujców. Zgłoszenia należy przesyłać do 7 kwietnia 2026 r. do godziny 14:00.23 kwietnia do godz. 14:00. Watchdog jest partnerem merytorycznym konkursu. Konkurs ma na celu wsparcie osób, grup i organizacji prowadzących działania strażnicze – zarówno w ich…
