Czy klub sportowy należący do samorządu może ukrywać wynagrodzenia finansowane z publicznych pieniędzy? Większość klubów twierdzi, że tak. Zapytaliśmy o wynagrodzenia osiem samorządowych spółek sportowych. Łączy je jedno – żadna nie zdecydowała się na pełną jawność.  W lutym pisaliśmy o naszych wnioskach o informację publiczną do Śląska Wrocław i Piasta Gliwice (więcej tutaj). Pytaliśmy…

U podłoża jednego z najważniejszych sporów dotyczących jawności leży z pozoru prosta sprawa o udostępnienie danych finansowych. 30 czerwca zajmie się nią Sąd Najwyższy.

Na początku 2024 r. dziennikarz wystąpił do Komisji Europejskiej o dostęp do wiadomości wysłanej na Signalu przez prezydenta Francji Emmanuela Macrona do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen. Wiadomość dotyczyła negocjowanej umowy handlowej między Unią Europejską a państwami Mercosur. Odpowiedzi nie otrzymał, ale sprawa postawiła fundamentalne pytanie: jak zagwarantować obywatelom prawo do kontroli działań…

WSPÓLNE OŚWIADCZENIE POLSKICH I UKRAIŃSKICH ORGANIZACJI, DZIAŁACZY I DZIAŁACZEK SPOŁECZNYCH Współpraca polskiego i ukraińskiego społeczeństwa obywatelskiego rozwija się nieprzerwanie od wielu już dekad. Zapewniamy Was, że nie przerwą jej ani nie osłabią ostatnie wydarzenia polityczne. Nasza przyjaźń trwa i jedynie krzepnie w obliczu rosyjskiej agresji i dzięki heroicznej walce narodu ukraińskiego „za wolność waszą i…

Zapraszamy na 2 dni z jawnością! Po raz czwarty spotykamy się po to, aby spojrzeć, co dzieje się w temacie, zgromadzić osoby, dla których jawność jest ważna, sprawdzić jakie są trendy, poznać dobre praktyki ze świata, narzędzia, a przede wszystkim spotkać się ze wszystkimi, którzy działają na rzecz jawności. Kiedy: 26-27 września Gdzie: Pruszków Rekrutacja…

To niezwykle ważny dzień dla dziennikarzy, aktywistów i każdej osoby angażującej się w życie publiczne. Prezydent podpisał ustawę o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej. To oznacza, że po latach negocjacji, rzecznictwa, kampanii medialnych i propozycji zmian prawnych Polska ma ustawę anty-SLAPP. ARTICLE 19 Europe, Helsińska Fundacja Praw Człowieka oraz Watchdog Polska wyrażają…

Wspólnie z Instytutem Finansów Publicznych zaapelowaliśmy do premiera Donalda Tuska o to, by Centralny Rejestr Umów był nie tylko stroną do ręcznego przeglądania, ale realnym narzędziem kontroli obywatelskiej. Domagamy się publicznego API, otwartych formatów danych i pełnej historii zmian. Bez tego w rejestrze pojawią się dane, których nie da się przetwarzać. Treść apelu. Podczas konferencji…

  Razem z innymi organizacjami społecznymi i dziennikarskimi zaapelowaliśmy do Prezydenta RP o podpisanie ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej. W apelu podkreślamy, że nowe przepisy mają chronić osoby zabierające głos w sprawach publicznych przed tzw. SLAPP-ami, czyli pozwami wykorzystywanymi do zastraszania i uciszania krytyków, dziennikarzy, aktywistów oraz organizacji społecznych. Treść…

W zeszłym tygodniu NSA wydał bardzo zły wyrok, o którym mogliście już słyszeć. Chodzi o sprawę, w której pojawił się wątek dopuszczalności anonimowych wniosków o dostęp do informacji publicznej. Ale od początku! Obywatel złożył do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wniosek o dostęp do informacji zawierający szereg pytań o konkretny fotoradar. Wniosek został przesłany mailem z…

Sytuacja geopolityczna naszego kraju każe poważnie myśleć o bezpieczeństwie. Czy jednak ograniczanie prawa do informacji pod hasłem ochrony państwa jest skuteczną odpowiedzią na zagrożenia płynące z zewnątrz? Trudno budować poczucie bezpieczeństwa tam, gdzie obywatele tracą możliwość kontrolowania działań instytucji publicznych. W marcu serwis prawo.pl alarmował, że do samorządów w całej Polsce „niemal hurtowo” spływają pytania…

Już 13 czerwca na Stadionie Narodowym  ponownie spotkamy się na Pikniku Naukowym Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik. W tym roku na stoisku Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska pokażemy najmłodszym i ich opiekunom, że ciekawość świata, zadawanie pytań i szukanie odpowiedzi mogą być fascynującą przygodą. Przygotowaliśmy kilka prostych i angażujących aktywności, dzięki którym uczestnicy dowiedzą się,…

8 czerwca 2026 r. w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów odbyło się spotkanie poświęcone funkcjonowaniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele rządu i strony społecznej.  Jak poinformował minister Maciej Berek, impuls do podjęcia tej dyskusji stanowiła debata na posiedzeniu Rady Ministrów, podczas której zwrócono uwagę na problemy pojawiające się w codziennym…

Rozpoczynamy cykl krótkich, otwartych spotkań online na żywo, które będą okazją do rozmów o jawności życia publicznego, prawie do informacji, działaniach samorządów oraz problemach, z którymi na co dzień mierzą się obywatele.

Stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska poszukuje osób chcących dołączyć do zespołu poradni prawnej. Zgłoszenia zbieramy do 28.06.2026 r. Minimalne kwalifikacje osoby aplikującej: ukończony co najmniej III rok studiów na kierunku prawo/prawo i administracji (w tym zdany egzamin z prawa konstytucyjnego oraz z prawa administracyjnego i procedury administracyjnej), umiejętność jasnego i przystępnego formułowania wypowiedzi pisemnych na…

Wydatkowanie środków publicznych na funkcjonowanie biur poselskich stanowi jeden z tematów, który co jakiś czas budzi zainteresowanie mediów, a niekiedy także kontrowersje. Każdemu posłowi i każdej posłance przysługuje miesięczny ryczałt na pokrycie kosztów związanych z funkcjonowaniem biura poselskiego, przekazywany z góry do piątego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy biura. Kwota tego ryczałtu wynosi obecnie…

Monitoring, chatboty, analiza dokumentów i rozpoznawanie obrazów – sztuczna inteligencja coraz częściej wspiera administrację publiczną. Nasze badanie pokazuje jednak, że wiele instytucji nie potrafi odpowiedzieć na podstawowe pytania o stosowane systemy, ich ryzyko czy wpływ na prawa obywateli. W połowie maja przedstawiliśmy pierwszą część raportu dotyczącego wykorzystania przez instytucje publiczne sztucznej inteligencji. Prezentowaliśmy w nim…

Polskie państwo chętnie zachęca młodych ludzi do aktywności obywatelskiej. Problem zaczyna się wtedy, gdy traktują te zachęty poważnie i próbują skorzystać z prawa do informacji. W praktyce często słyszą, że na demokrację są jeszcze za młodzi. Wokół nas roztacza się wieczny lament. Politycy, publicyści i socjologowie regularnie załamują ręce nad młodym pokoleniem: Dlaczego młodzież nie…

Opłata za odpady komunalne jest jedną z tych danin, które mieszkańcy widzą od razu i bardzo łatwo porównują z sąsiednimi gminami. „U nas 38 zł, obok 32 zł — czyli tam jest lepiej” — to częsty skrót myślowy. Problem w tym, że w gospodarce odpadami taki skrót może prowadzić do fałszywych wniosków. Tekst przygotowano na…

Czy raport o stanie gminy to tylko urzędowy obowiązek i „laurka” dla władzy, czy realne narzędzie kontroli obywatelskiej? Jak mieszkańcy oraz radni mogą ,,wycisnąć” z tego dokumentu jak najwięcej, a lokalne władze urządzić wokół niego „święto demokracji”? Co roku, już od sześciu lat, do 31 maja, wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast mają obowiązek przedstawić radzie…

Po raz kolejny przedstawiliśmy nasze uwagi w ramach konsultacjach projektu „Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 roku”. Zwracamy w nich uwagę na potrzebę realnej przejrzystości w wykorzystywaniu AI przez administrację publiczną. Nasze wcześniejsze rekomendacje dotyczące rozliczalności, dokumentowania i nadzoru nad systemami sztucznej inteligencji nadal pozostają aktualne. Obecnie jednak szczególnie podkreślamy dwa rozwiązania, bez…

Senat przyjął uchwałę w sprawie ustawy o szczególnych środkach ochrony w postępowaniu cywilnym osób uczestniczących w debacie publicznej. To ważny etap prac nad przepisami, które mają chronić osoby zabierające głos w sprawach publicznych przed nadużywaniem pozwów cywilnych. Ustawa dotyczy tzw. spraw SLAPP, czyli postępowań sądowych wszczynanych nie po to, by realnie dochodzić ochrony praw, ale…

Aktywistka, w ramach swojej działalności w organizacji pozarządowej, chciała sprawdzić, jak miejskie schronisko, finansowane ze środków publicznych, opiekuje się zwierzętami. Polskie sądy uznały jednak, że dane z dokumentacji leczenia są objęte tajemnicą weterynaryjną. Przy naszym wsparciu sprawa trafiła do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka — bo bez dostępu do informacji nie ma realnej społecznej kontroli schronisk.…

Unia Europejska przyjęła dyrektywę antykorupcyjną, która ma ujednolicić przepisy karne i standardy przeciwdziałania korupcji we wszystkich państwach członkowskich. Dyrektywa 2026/1021, opublikowana 11 maja 2026 r., obejmuje nie tylko nowe typy przestępstw i surowsze sankcje, ale także obowiązek budowy krajowych strategii antykorupcyjnych, ochrony sygnalistów i zwiększenia jawności życia publicznego. Nowe przepisy znacząco wpłyną także na polskie…

Latem 2025 roku wysłaliśmy wnioski o informację publiczną do 5480 instytucji realizujących zadania publiczne, pytając: czy korzystają ze sztucznej inteligencji, do czego ją wykorzystują i czy mają zasady regulujące używanie narzędzi AI przez pracowników. Odpowiedziało 74% podmiotów, ale samo badanie pokazało nie tylko rosnącą obecność AI w administracji – przede wszystkim ujawniło problem z przejrzystością…

  Czy raport o stanie gminy może być czymś więcej niż formalnym obowiązkiem samorządu? Jak mieszkańcy mogą włączyć się do debaty i dlaczego w większości gmin prawie nikt tego nie robi? Podczas webinaru przyjrzymy się przepisom, orzecznictwu i praktyce funkcjonowania raportów o stanie gminy. Porozmawiamy też o tym, jak samorządy mogą skuteczniej angażować mieszkańców w…